İNGİLİZCE DİLBİLGİSİ

Kelime Türleri: Edatlar

Edat, bir cümlede isim ya da zamir ile diğer kelimeler arasındaki ilişkiyi gösteren; genellikle yer, zaman veya yön bildiren kısa bir kelimedir. in, on, at, to ve with gibi kelimelerin hepsi edattır. Bu rehber tüm temel türleri, herkesin en çok takıldığı in/on/at kurallarını ve artık dert etmeniz gerekmeyen "cümle edatla bitmez" efsanesini ele alıyor.

Edat (Preposition) Nedir?

Edat; bir ismi, zamiri ya da isim öbeğini cümlenin geri kalanına bağlar ve aralarındaki yer, zaman veya mantık ilişkisini gösterir.

"The book is on the table." (yer)  |  "We met at noon." (zaman)
"She succeeded because of hard work." (neden)

Edat Öbeği (Prepositional Phrase) Nedir?

Bir edat asla tek başına kullanılmaz. Her zaman nesnesi denilen bir isim ya da zamirle birleşerek edat öbeği oluşturur.

"The cat is on the mat." Burada on edat, the mat ise onun nesnesidir. İkisi birlikte on the mat edat öbeğini oluşturur.

Edat öbekleri isimleri ("the cat on the shelf") ya da fiilleri ("run through the grass") niteleyebilir ve çoğu zaman nesnenin yanında bir belirteç veya sıfat da bulunur: "on the wooden table."

Edat Türleri

Edatları sınıflandırmak için tek bir resmi sistem yoktur, ancak çoğu şu gruplara girer.

Tür Gösterdiği Örnekler
Yer Bir şeyin nerede olduğunu in, at, on, under, near, between
Zaman Bir şeyin ne zaman olduğunu at, in, on, before, during, since
Yön / Hareket Bir şeyin hangi yöne hareket ettiğini to, into, through, across, toward
Biçim, Neden veya Amaç Bir şeyin nasıl ya da neden olduğunu by, with, for, like, because of
Sahiplik Sahiplik ya da bir özellik of, with
Kaynak Bir şeyin nereden geldiğini from, by
Ölçü Nicelik ya da miktar by, of

Tek bir edat, bağlama göre çoğu zaman birden fazla kategoriye girer. On yer ("on the table"), zaman ("on Monday") ve hatta biçim ("on purpose") bildirebilir.

In, On ve At: Asıl Önemli Olan Kural

Edat hatalarının en büyük kaynağı budur ve kural, zamandan mı yoksa yerden mi söz ettiğinize göre değişir.

Zaman için:

Edat Kullanımı Örnek
at kesin saatler at 5 PM, at noon, at midnight
on günler ve tarihler on Monday, on July 4th
in aylar, yıllar, mevsimler, günün bölümleri in July, in 2026, in the evening

Yer için:

Edat Kullanımı Örnek
at belirli bir nokta at the door, at the corner
on bir yüzey on the table, on the wall
in kapalı bir alan ya da bölge in the room, in the city

Fiillerden ve Sıfatlardan Sonra Gelen Edatlar

Birçok fiil ve sıfat belirli bir edatla eşleşir; bu eşleşmeler genellikle mantıkla çıkarılmaz, ezberlenir. Anlam açık görünse bile edatı değiştirmek kulağa yanlış gelebilir.

Kelime Edat Örnek
interested in She's interested in learning French.
depend on It depends on the weather.
afraid of He's afraid of heights.
good at They're good at chess.
different from This version is different from the last one.

Bu sabit eşleşmelere eşdizim (collocation) denir. Emin olmadığınızda, yalnızca anlama bakıp tahmin etmek yerine ifadenin tamamını aratmak çok daha güvenilirdir.

Cümleyi Edatla Bitirmek

Cümlenin edatla bitmemesi gerektiği kuralı, Latince dilbilgisinden ödünç alınmış bir efsanedir ve modern İngilizcede geçerli değildir. Sondaki edattan kaçınmak için cümleyi yeniden yazmak çoğu zaman metni yapay ve zorlama gösterir.

Doğal "Where did you come from?" (doğru ve doğal)
Zorlama "From where did you come?" (doğru ama kimse böyle konuşmaz)

Resmi akademik yazıda bazı yazarlar daha geleneksel bir ton için cümleyi yeniden kurmayı tercih eder; ancak bu bir dilbilgisi kuralı değil, üslup tercihidir.

Sık Yapılan Edat Hataları

Gereksiz edatlar, özellikle günlük konuşmada en sık yapılan hatalardan biridir. Fazladan edatlar anlama bir şey katmadan cümleyi ağırlaştırır.

  • "Where is your brother at?" → "Where is your brother?"
  • "She jumped off of the beam." → "She jumped off the beam."

Edattan sonra yanlış zamir biçimi kullanmak da yaygın bir hatadır. Edatlar her zaman nesne zamiri alır, özne zamiri değil.

Yanlış "This is between you and I."
Doğru "This is between you and me."

Bir Edatı Nasıl Tanırsınız?

Bir kelimenin edat olup olmadığından emin değilseniz şu ipuçlarına bakın:

  • Ardından bir isim veya zamir geliyor mu? Bir edatın öbek oluşturabilmesi için nesneye ihtiyacı vardır.
  • Yer, zaman ya da yön bildiriyor mu? Bir edatın ifade ettiği en yaygın üç ilişki bunlardır.
  • "Nerede", "ne zaman" veya "nasıl" diye sorduğunuzda cevap bu kelimenin bulunduğu öbek mi oluyor? Öyleyse büyük olasılıkla edat görevindedir.
  • Sabit bir phrasal verb'ün parçası mı? "give up" ifadesindeki up gibi kelimeler tek başına kullanılan bir edattan farklı işlev görür.

___ Edat mıdır? Kısa Cevaplar

Çok sık kullanılan bazı kısa kelimeler, cümleye göre kategori değiştirir.

Kelime Cevap
since Zaman bildiren bir edat ("since 2005") ya da neden bildiren bir bağlaç ("since you asked").
before Edat ("before noon"), bağlaç ("before you go") veya zarf ("I've seen it before") olabilir.
but Genellikle bağlaçtır ("I like it, but it's expensive"), ancak "hariç" anlamında edat olarak da kullanılır ("everyone but me").
off Edat ("off the table"), zarf ("turn it off") veya sıfat ("the milk is off") olabilir.
down Edat ("down the street"), zarf ("sit down") veya sıfat ("feeling down") olabilir.

Learna AI Edatları Nasıl Öğretir?

Edatlar deyimsel yapılarıyla ünlüdür; doğru seçim çoğu zaman mantıklı bir kurala değil kalıplaşmış bir ifadeye bağlıdır ve bu da onları kendi kendinize düzeltmesi en zor kelime türlerinden biri yapar. Learna AI, siz konuşurken edat hatalarını yakalar ve size bir liste ezberletmek yerine düzeltmenin arkasındaki eşdizimi açıklar. Learna ile çalışan öğrenciler, düzenli konuşma pratiğinden sonra edatları doğal kullanmada %88 gelişme bildiriyor; çünkü doğru eşleşmeyi bağlam içinde duymak, bu sezgiyi alıştırma kâğıtlarından çok daha hızlı oturtuyor.

Daha Fazlasını Keşfedin

Learna'nın öğrenme yollarıyla dilbilgisi bilginizi pratiğe dökün:

SSS

Sıkça Sorulan Sorular

Edat (preposition) nedir?

Edat, bir cümlede isim ya da zamir ile diğer kelimeler arasındaki ilişkiyi gösteren; genellikle yer, zaman veya yön bildiren bir kelimedir.

Başlıca edat türleri nelerdir?

Başlıca türler yer, zaman, yön veya hareket ile biçim, neden ya da amaç bildiren edatlardır. Sahiplik, kaynak ve ölçü ise daha az rastlanan ek türlerdir.

Edat öbeği (prepositional phrase) nedir?

Edat öbeği, bir edat ile onu izleyen isim ya da zamirden, yani nesnesinden oluşur; "on the table" veya "before dinner" gibi.

Cümleyi edatla bitirmek doğru mudur?

Evet. Buna karşı çıkan kural, Latince dilbilgisinden ödünç alınmış, modası geçmiş bir efsanedir. Bundan kaçınmak için cümleyi yeniden kurmak çoğu zaman kulağa yapay gelir.

"in", "on" ve "at" arasındaki fark nedir?

Zaman için kesin saatlerde at, gün ve tarihlerde on, ay, yıl ve mevsimlerde in kullanılır. Yer için belirli bir noktada at, bir yüzeyde on, kapalı bir alanda ise in kullanılır.

Edatların altın kuralı nedir?

Tek bir resmi kural yoktur; ancak en işe yarar yaklaşım, edatları başka bir dilden birebir çevirmeye çalışmak yerine kalıp ifadelerin parçası olarak ("interested in" gibi) ezberlemektir.

Edattan sonra ne gelir?

Bir edattan sonra her zaman nesnesi olarak adlandırılan bir isim, zamir veya isim öbeği gelir. Edattan sonra gelen zamirler daima me ya da them gibi nesne biçimini alır.

Bir cümlede edatı nasıl tanırsınız?

Kelimenin ardından bir isim ya da zamir gelip gelmediğine ve yer, zaman veya yön bildirip bildirmediğine bakın. "Nerede", "ne zaman" ya da "nasıl" sorularına cevap veriyorsa büyük olasılıkla edattır.

Edat ile phrasal verb arasındaki fark nedir?

Phrasal verb, bir fiili edat veya zarfla birleştirerek "give up" gibi yeni bir anlam oluşturur. Oradaki edat tek başına bir ilişki göstermez; fiilin bir parçasıdır.

Aynı kelime hem edat hem bağlaç olabilir mi?

since, before ve but gibi kelimeler, ardından bir isim geldiğinde edat; kendi öznesi ve fiili olan bir yan cümle başlattığında ise bağlaç olarak işlev görür.

Learna, hangi edatın hangi fiil veya sıfatla kullanıldığını ezberlememe yardımcı olur mu?

Evet. Learna, konuşma sırasında edat hatalarını düzeltir ve "interested in" gibi sabit eşleşmeleri tekrarlanan doğal kullanımla pekiştirir.

Pratik yaparken Learna in, on ve at arasındaki farkı açıklayabilir mi?

Evet. Bunlardan birini yanlış kullandığınızda Learna, doğru seçimin arkasındaki zaman ya da yer kuralını tam o anda açıklar.