Edat, bir cümlede isim ya da zamir ile diğer kelimeler arasındaki ilişkiyi gösteren; genellikle yer, zaman veya yön bildiren kısa bir kelimedir. in, on, at, to ve with gibi kelimelerin hepsi edattır. Bu rehber tüm temel türleri, herkesin en çok takıldığı in/on/at kurallarını ve artık dert etmeniz gerekmeyen "cümle edatla bitmez" efsanesini ele alıyor.

Edat; bir ismi, zamiri ya da isim öbeğini cümlenin geri kalanına bağlar ve aralarındaki yer, zaman veya mantık ilişkisini gösterir.
Bir edat asla tek başına kullanılmaz. Her zaman nesnesi denilen bir isim ya da zamirle birleşerek edat öbeği oluşturur.
"The cat is on the mat." Burada on edat, the mat ise onun nesnesidir. İkisi birlikte on the mat edat öbeğini oluşturur.
Edat öbekleri isimleri ("the cat on the shelf") ya da fiilleri ("run through the grass") niteleyebilir ve çoğu zaman nesnenin yanında bir belirteç veya sıfat da bulunur: "on the wooden table."
Edatları sınıflandırmak için tek bir resmi sistem yoktur, ancak çoğu şu gruplara girer.
| Tür | Gösterdiği | Örnekler |
|---|---|---|
| Yer | Bir şeyin nerede olduğunu | in, at, on, under, near, between |
| Zaman | Bir şeyin ne zaman olduğunu | at, in, on, before, during, since |
| Yön / Hareket | Bir şeyin hangi yöne hareket ettiğini | to, into, through, across, toward |
| Biçim, Neden veya Amaç | Bir şeyin nasıl ya da neden olduğunu | by, with, for, like, because of |
| Sahiplik | Sahiplik ya da bir özellik | of, with |
| Kaynak | Bir şeyin nereden geldiğini | from, by |
| Ölçü | Nicelik ya da miktar | by, of |
Tek bir edat, bağlama göre çoğu zaman birden fazla kategoriye girer. On yer ("on the table"), zaman ("on Monday") ve hatta biçim ("on purpose") bildirebilir.
Edat hatalarının en büyük kaynağı budur ve kural, zamandan mı yoksa yerden mi söz ettiğinize göre değişir.
Zaman için:
| Edat | Kullanımı | Örnek |
|---|---|---|
| at | kesin saatler | at 5 PM, at noon, at midnight |
| on | günler ve tarihler | on Monday, on July 4th |
| in | aylar, yıllar, mevsimler, günün bölümleri | in July, in 2026, in the evening |
Yer için:
| Edat | Kullanımı | Örnek |
|---|---|---|
| at | belirli bir nokta | at the door, at the corner |
| on | bir yüzey | on the table, on the wall |
| in | kapalı bir alan ya da bölge | in the room, in the city |
Birçok fiil ve sıfat belirli bir edatla eşleşir; bu eşleşmeler genellikle mantıkla çıkarılmaz, ezberlenir. Anlam açık görünse bile edatı değiştirmek kulağa yanlış gelebilir.
| Kelime | Edat | Örnek |
|---|---|---|
| interested | in | She's interested in learning French. |
| depend | on | It depends on the weather. |
| afraid | of | He's afraid of heights. |
| good | at | They're good at chess. |
| different | from | This version is different from the last one. |
Bu sabit eşleşmelere eşdizim (collocation) denir. Emin olmadığınızda, yalnızca anlama bakıp tahmin etmek yerine ifadenin tamamını aratmak çok daha güvenilirdir.
Cümlenin edatla bitmemesi gerektiği kuralı, Latince dilbilgisinden ödünç alınmış bir efsanedir ve modern İngilizcede geçerli değildir. Sondaki edattan kaçınmak için cümleyi yeniden yazmak çoğu zaman metni yapay ve zorlama gösterir.
Resmi akademik yazıda bazı yazarlar daha geleneksel bir ton için cümleyi yeniden kurmayı tercih eder; ancak bu bir dilbilgisi kuralı değil, üslup tercihidir.
Gereksiz edatlar, özellikle günlük konuşmada en sık yapılan hatalardan biridir. Fazladan edatlar anlama bir şey katmadan cümleyi ağırlaştırır.
Edattan sonra yanlış zamir biçimi kullanmak da yaygın bir hatadır. Edatlar her zaman nesne zamiri alır, özne zamiri değil.
Bir kelimenin edat olup olmadığından emin değilseniz şu ipuçlarına bakın:
Çok sık kullanılan bazı kısa kelimeler, cümleye göre kategori değiştirir.
| Kelime | Cevap |
|---|---|
| since | Zaman bildiren bir edat ("since 2005") ya da neden bildiren bir bağlaç ("since you asked"). |
| before | Edat ("before noon"), bağlaç ("before you go") veya zarf ("I've seen it before") olabilir. |
| but | Genellikle bağlaçtır ("I like it, but it's expensive"), ancak "hariç" anlamında edat olarak da kullanılır ("everyone but me"). |
| off | Edat ("off the table"), zarf ("turn it off") veya sıfat ("the milk is off") olabilir. |
| down | Edat ("down the street"), zarf ("sit down") veya sıfat ("feeling down") olabilir. |
Edatlar deyimsel yapılarıyla ünlüdür; doğru seçim çoğu zaman mantıklı bir kurala değil kalıplaşmış bir ifadeye bağlıdır ve bu da onları kendi kendinize düzeltmesi en zor kelime türlerinden biri yapar. Learna AI, siz konuşurken edat hatalarını yakalar ve size bir liste ezberletmek yerine düzeltmenin arkasındaki eşdizimi açıklar. Learna ile çalışan öğrenciler, düzenli konuşma pratiğinden sonra edatları doğal kullanmada %88 gelişme bildiriyor; çünkü doğru eşleşmeyi bağlam içinde duymak, bu sezgiyi alıştırma kâğıtlarından çok daha hızlı oturtuyor.
Learna'nın öğrenme yollarıyla dilbilgisi bilginizi pratiğe dökün:
Edat, bir cümlede isim ya da zamir ile diğer kelimeler arasındaki ilişkiyi gösteren; genellikle yer, zaman veya yön bildiren bir kelimedir.
Başlıca türler yer, zaman, yön veya hareket ile biçim, neden ya da amaç bildiren edatlardır. Sahiplik, kaynak ve ölçü ise daha az rastlanan ek türlerdir.
Edat öbeği, bir edat ile onu izleyen isim ya da zamirden, yani nesnesinden oluşur; "on the table" veya "before dinner" gibi.
Evet. Buna karşı çıkan kural, Latince dilbilgisinden ödünç alınmış, modası geçmiş bir efsanedir. Bundan kaçınmak için cümleyi yeniden kurmak çoğu zaman kulağa yapay gelir.
Zaman için kesin saatlerde at, gün ve tarihlerde on, ay, yıl ve mevsimlerde in kullanılır. Yer için belirli bir noktada at, bir yüzeyde on, kapalı bir alanda ise in kullanılır.
Tek bir resmi kural yoktur; ancak en işe yarar yaklaşım, edatları başka bir dilden birebir çevirmeye çalışmak yerine kalıp ifadelerin parçası olarak ("interested in" gibi) ezberlemektir.
Bir edattan sonra her zaman nesnesi olarak adlandırılan bir isim, zamir veya isim öbeği gelir. Edattan sonra gelen zamirler daima me ya da them gibi nesne biçimini alır.
Kelimenin ardından bir isim ya da zamir gelip gelmediğine ve yer, zaman veya yön bildirip bildirmediğine bakın. "Nerede", "ne zaman" ya da "nasıl" sorularına cevap veriyorsa büyük olasılıkla edattır.
Phrasal verb, bir fiili edat veya zarfla birleştirerek "give up" gibi yeni bir anlam oluşturur. Oradaki edat tek başına bir ilişki göstermez; fiilin bir parçasıdır.
since, before ve but gibi kelimeler, ardından bir isim geldiğinde edat; kendi öznesi ve fiili olan bir yan cümle başlattığında ise bağlaç olarak işlev görür.
Evet. Learna, konuşma sırasında edat hatalarını düzeltir ve "interested in" gibi sabit eşleşmeleri tekrarlanan doğal kullanımla pekiştirir.
Evet. Bunlardan birini yanlış kullandığınızda Learna, doğru seçimin arkasındaki zaman ya da yer kuralını tam o anda açıklar.