Cümle Yapısını Öğrenin, Net Yazın 🧱

Bir Cümlenin Temel Yapı Taşları Nelerdir?

Çoğu İngilizce cümle Özne + Fiil + Nesne (SVO) sırasını izler. Özne eylemi yapan, fiil eylemin kendisi, nesne ise eylemden etkilenen ögedir. Tam bir cümlede en az bir özne ve bir fiil bulunmalıdır; nesnenin gerekip gerekmediği ise fiilin anlamını tamamlamak için nesneye ihtiyaç duyup duymadığına bağlıdır.

Her cümlenin nesneye ihtiyacı yoktur. "The teacher laughed" yalnızca bir özne ve bir fiille tamdır, çünkü laughed hiçbir şeyi etkilemez. Bazı cümlelerde nesne yerine, özneyi yeniden adlandıran ya da niteleyen bir tümleç bulunur: "The teacher is patient" cümlesinde is patient, öğretmenin etkilediği bir şeyi adlandırmak yerine öğretmeni niteler.

Dört Cümle Yapısı Türü

Ne kadar uzun olursa olsun her İngilizce cümle dört kalıptan biriyle kurulur. Aradaki fark, cümlenin kaç tam düşünce (bağımsız cümlecik) ve kaç eksik düşünce (bağımlı cümlecik) içerdiğinden kaynaklanır; bu da bu konudaki en çok sınanan tek kavramdır.

Bağımsız ve Bağımlı Cümlecikler

Dört cümle türünden hangisiyle karşı karşıya olduğunuzu belirleyen ayrım budur ve kafa karışıklığı da çoğunlukla burada başlar. Bağımsız cümlecik, kendi başına bir cümle olarak durabilen, özne ve fiili olan, başka hiçbir şeye ihtiyaç duymayan tam bir düşüncedir. Bağımlı cümleciğin de özne ve fiili vardır; ancak because, when, if ya da although gibi bir kelimeyle başlar ve ilk bakışta tam bir cümle gibi görünse de tek başına duramaz.

Sık Yapılan Cümle Yapısı Hataları

Günlük yazıda görülen cümle yapısı sorunlarının çoğu üç hatadan kaynaklanır ve üçü de cümleciklerin yanlış kullanılmasından doğar.

• Run-on cümleler: Noktalama ya da bağlaç olmadan birleştirilmiş iki bağımsız cümlecik. "The teacher graded the essays she finished at noon" cümlesinde iki tam düşünceyi ayırmak için virgül ve bağlaç ya da nokta gerekir.
• Comma splice (virgül hatası): Yalnızca virgülle, bağlaç kullanılmadan birleştirilmiş iki bağımsız cümlecik. "The teacher graded the essays, she finished at noon" cümlesinde tek başına virgül yerine but, and ya da noktalı virgül kullanılmalıdır.
• Cümle parçacıkları (fragment): Tam bir cümleymiş gibi noktalanmış bağımlı cümlecik ya da eksik düşünce. "Because the deadline was Friday." bir bağımsız cümleciğe bağlanana kadar parçacık olarak kalır.

Kelime Sırası Kuralları

Standart İngilizce kelime sırası önce özne, sonra fiil, ardından nesne şeklindedir; zarfların ve zaman ifadelerinin çoğu cümlenin sonunda yer alır. Birkaç durumda bu varsayılan sıra bilinçli olarak değişir.

İşlevlerine Göre Cümle Türleri

Yapının ötesinde cümleler, ne yapmayı amaçladıklarına göre de gruplanır. Bu, aynı cümleleri sınıflandırmanın ayrı bir yoludur; dört yapısal tür ile dört işlevsel türün bazen on iki kategorilik tek bir liste hâlinde birleştirilmesinin nedeni de budur.

Cümle Yapısı Nasıl Belirlenir?

Hangi cümle türüyle karşı karşıya olduğunuzdan emin değilseniz şu kontrolleri yapın:

• Bağımsız cümlecikleri sayın: Tek bağımsız cümlecik varsa cümle, ayrıca bir bağımlı cümlecik bulunup bulunmadığına göre basit ya da karmaşıktır.
• Sıralama bağlaçlarını arayın: And, but, or, so, yet, for ve nor bağlaçları iki bağımsız cümleciği birleştiriyorsa cümle bileşiktir.
• Yan cümle bağlaçlarını arayın: Because, when, if, although, since ve while bir bağımlı cümlecik başlatır ve karmaşık cümleye işaret eder.
• İkisini birden kontrol edin: İki veya daha fazla bağımsız cümlecik ile en az bir bağımlı cümlecik varsa cümle bileşik-karmaşıktır.

Bu Cümle Basit mi, Bileşik mi, Karmaşık mı, Bileşik-Karmaşık mı?

Bu örneklerle cümle türlerini belirlemeyi çalışın:

Eksiksiz Cümle Yapısı Modülleri

Cümle yapısı yalnızca dört temel türden ibaret değildir. Bu küme, konuyu temel yapı taşlarından akıcı yazımda kullanılan ileri düzey cümle kalıplarına kadar odaklı modüllere ayırır.

Temeller

Yapı ve Kelime Sırası

Temellerin Ötesinde