Sözcük Türleri: Zamirler
Zamir, bir ismin yerine geçerek onu tekrar tekrar söylemenizi gereksiz kılan sözcüktür. he, she, it, they ve mine gibi sözcükler sayesinde aynı şeyi sürekli yinelemeden yazabilir ve konuşabilirsiniz. Bu rehberde temel zamir türlerini, kendine güvenen konuşmacıları bile yanıltan hataları ve bir zamiri ilk bakışta nasıl tanıyacağınızı bulacaksınız.
Zamir Nedir?
Zamir, okuyucunuz ya da dinleyiciniz neden söz ettiğinizi zaten bildiğinde ismin yerini alır. Aynı adı tekrar tekrar söylemek yerine onu değiştirirsiniz:
Zamirin yerini aldığı isme öncül (antecedent) denir. Yukarıdaki örnekte Sarah, she zamirinin öncülüdür. Çoğu zamirin, okuyucunun kimden ya da neden söz edildiğini tam olarak anlaması için net bir öncüle ihtiyacı vardır; I veya you gibi birkaçı ise bağlam her şeyi açık kıldığı için öncüle gerek duymaz.
Temel Zamir Türleri
Zamirler birkaç kategoriye ayrılır; hangisini kullandığınızı bilmek zamirin biçimini, hâlini ve cümlede nerede yer alabileceğini belirler.
Belirli kişilerin ya da nesnelerin yerini alır; eylemi yapan mı yoksa eylemden etkilenen mi olduğuna göre biçim değiştirir.
Nesne: me, you, him, her, it, us, them
Kendilerinden sonra bir isme ihtiyaç duymadan sahipliği gösterir. Asla kesme işareti almazlar.
Özne eylemi kendi üzerinde gerçekleştirdiğinde özneye geri işaret eder.
Bir yan cümleyi, nitelediği isme bağlar.
Yakında ya da uzakta olan belirli bir şeyi işaret eder.
Bir kişiye ya da şeye, adını özellikle belirtmeden gönderme yapar.
Soru sormak için kullanılır.
İki ya da daha fazla kişi arasındaki karşılıklı ilişkiyi anlatır.
Sık Karıştırılan Zamir Çiftleri
Bu üç çift, zamir dilbilgisinin diğer tüm konularından daha fazla kafa karışıklığına yol açar ve her birinin arkasında basit bir test vardır.
Who ve Whom?
Bir fiilin öznesi olduğunda who, bir fiilin ya da edatın nesnesi olduğunda whom kullanın.
| Soru | Test | Doğru Biçim |
|---|---|---|
| ___ called you? | He called you. | Who called you? |
| To ___ did you send it? | You sent it to him. | To whom did you send it? |
Who's ve Whose?
Who's, "who is" ya da "who has" ifadesinin kısaltmasıdır. Whose ise sahiplik gösterir.
- "Who's coming to the party?" (Who is coming anlamında)
- "Whose jacket is this?" (sahiplik)
Your ve You're?
Your sahiplik gösterir. You're ise "you are" ifadesinin kısaltmasıdır.
- "Is this your book?" (sahiplik)
- "You're going to love this." (you are)
Kişi Zamiri Biçimlerine Hızlı Bakış
Kişi zamirleri, cümledeki rollerine göre biçim değiştirir.
| Özne | Nesne | İyelik Sıfatı | İyelik Zamiri | Dönüşlü |
|---|---|---|---|---|
| I | me | my | mine | myself |
| you | you | your | yours | yourself |
| he | him | his | his | himself |
| she | her | her | hers | herself |
| it | it | its | its | itself |
| we | us | our | ours | ourselves |
| they | them | their | theirs | themselves |
Cümlede Zamirler: Uyum & İşlev
Bir zamir, öncülüyle sayı (tekil ya da çoğul) ve gerektiğinde cinsiyet bakımından uyuşmak zorundadır.
- "Maria forgot her jacket." (tekil, dişil)
- "The students finished their exam." (çoğul)
Zamirler, isimlerle aynı cümle rollerini üstlenebilir: özne ("They left early."), nesne ("I saw them.") ya da iyelik ("That's theirs.").
my, your, his, her, its, our, ve their gibi sözcükler, bir ismin hemen önünde yer aldıklarında ("my car") ismin yerini almak yerine iyelik sıfatı işlevi görür.
Bir Zamiri Nasıl Tanırsınız?
Bir sözcüğün zamir olup olmadığından emin değilseniz şu ipuçlarına bakın:
- Daha önce geçen bir ismin yerini tutuyor mu? O isim, zamirin öncülüdür.
- Kendi başına özne ya da nesne olabiliyor mu? Zamirler, isimlerin aksine genellikle önlerinde bir tanımlayıcıya ihtiyaç duymaz.
- Hâline göre biçim değiştiriyor mu? I sözcüğü me olur, he sözcüğü him olur ve bu böyle sürer.
- Kapalı zamir listesindeki sözcüklerden biri mi? İngilizce, isimlerin aksine nadiren yeni zamir üretir; dolayısıyla sözcük bilinen listelerden birinde (kişi, ilgi, işaret vb.) yer almıyorsa büyük olasılıkla başka bir sözcük türüdür.
___ Zamir mi? Kısa Yanıtlar
Bazı sözcükler, cümleye göre gerçekten birden fazla sözcük türü işlevi görür.
| Sözcük | Yanıt |
|---|---|
| that | Genellikle zamirdir ("I like that"), ancak bağlaç ("I know that you left") ya da tanımlayıcı ("that book") da olabilir. |
| this | Ardından bir isim gelip gelmediğine bağlı olarak genellikle zamir ("This is mine") ya da tanımlayıcıdır ("this book"). |
| which | İlgi ya da soru zamiridir ("Which do you want?"); ardından bir isim geldiğinde tanımlayıcı olur ("Which book?"). |
| it | Neredeyse her zaman zamirdir; bir nesnenin, bir düşüncenin ya da hava durumunun yerini tutar ("It's raining"). |
| whose | Sahipliği soran bir iyelik zamiridir; "who is" ifadesinin kısaltması olan who's'tan farklıdır. |
Learna AI Zamirleri Nasıl Öğretir?
Zamir kuralları kâğıt üzerinde basit görünür; ancak uyum, hâl ve who's/whose gibi kısaltmalar, öğrencilerin canlı konuşmada en sık yaptığı hatalar arasındadır. Learna AI siz konuşurken bu hataları yakalar ve yalnızca hatayı işaretlemekle kalmayıp düzeltmenin arkasındaki mantığı da açıklar. Learna ile pratik yapan öğrenciler, düzenli çalışmanın ardından zamir uyumu hatalarında %89 azalma bildiriyor; çünkü düzeltmeyi bağlam içinde duymak kuralın kalıcı olmasını sağlıyor.
Daha Fazlasını Keşfet
Dilbilgisi bilginizi Learna'nın öğrenme yollarıyla pratiğe dökün:
Sıkça Sorulan Sorular
Zamir nedir?
Zamir, okuyucu ya da dinleyici neden söz edildiğini zaten bildiğinde ismin yerini alan sözcüktür; örneğin he, she, it ya da they.
Temel zamir türleri nelerdir?
Temel türler şunlardır: kişi, iyelik, dönüşlü, ilgi, işaret, belgisiz, soru ve karşılıklılık zamirleri.
Who ile whom arasındaki fark nedir?
Who bir fiilin öznesi olduğunda, whom ise bir fiilin ya da edatın nesnesi olduğunda kullanılır. Yerine "he" koyabiliyorsanız who; "him" uyuyorsa whom kullanın.
Who's ile whose arasındaki fark nedir?
Who's, "who is" ya da "who has" ifadesinin kısaltmasıdır. Whose ise sahiplik gösterir. Cümleye "who is" uyuyorsa who's kullanın.
Öncül (antecedent) nedir?
Öncül, bir zamirin yerini tuttuğu isim, öbek ya da yan cümledir. Genellikle cümlenin ya da paragrafın daha önceki bir bölümünde geçer.
İyelik zamirleri kesme işareti alır mı?
Hayır. yours, his, hers, ours ve theirs gibi sözcükler asla kesme işareti almaz.
Dönüşlü zamirler ne için kullanılır?
myself ya da themselves gibi dönüşlü zamirler, cümlenin öznesinin aynı zamanda nesnesi olduğunu, yani eylemin onu yapana geri döndüğünü gösterir.
Kaç tür zamir vardır?
Çoğu dilbilgisi kaynağı 8 temel tür sayar. Bazı kaynaklar özne ve nesne zamirlerini ayrı kategorilere ayırdığı için daha fazla, bazıları da benzer türleri bir arada topladığı için daha az tür belirtir.
"That" bir zamir mi?
Olabilir. "That", tek başına kullanıldığında zamir işlevi görür ("I like that"); diğer bağlamlarda ise bağlaç ya da tanımlayıcı olur
"Your" ile "you're" arasındaki fark nedir?
"Your" sahiplik gösterir ("your book"). "You're" ise "you are" ifadesinin kısaltmasıdır ("you're welcome"). Kulağa aynı gelseler de birbirlerinin yerine kullanılamazlar.
Learna, ben konuşurken who/whom gibi zamir hatalarını düzeltiyor mu?
Evet. Learna AI gerçek zamanlı dinler; who ile whom'u karıştırmak gibi hataları işaretler ve ardından hangisinin uygun olduğunu nedeniyle birlikte açıklar.
Learna, zamirleri yalnızca teknik olarak doğru değil, doğal biçimde kullanmama da yardımcı olur mu?
Evet. Learna yalnızca hataları düzeltmekle kalmaz; zamirlerin bağlam içindeki doğal kullanımını da örnekler, böylece konuşmanız ana dili İngilizce olan birinin gerçekten söyleyeceği gibi olur.